Anasayfa
Matematiksel Bilgi Matematiksel Bilgi
Matematiksel Teknoloji Matematiksel Teknoloji
Matematiksel Sanat Matematiksel Sanat
Matematik Kültürü Matematik Kültürü
Matematikle Eğlence Matematikle Eğlence
İletişim
Site içi arama
ZİYARETÇİLERİMİZ
Çevrimiçi 45 ziyaretçi
BIr CIft soz
Geometri zekayiaydinlatir ve aklidogru yola sokar. Onun butun kanitlariacik ve duzenlidir. Cok iyi duzenlendiginden geometrik mantik yurutmeye hata girmesi neredeyse imkansizdir. Bu nedenle surekli geometriye basvuran bir aklin hataya dusmesi cok nadirdir. Buna gore de geometri bilen kisi zeka kazanir. Ibn Haldun (1332-1406)
gg arrow Matematik makaleleri arrow Okul öncesi öğretmen adaylarının matematik hakkında inançları
Okul öncesi öğretmen adaylarının matematik hakkında inançları Yazdır E-Posta

Gaye ÇALIKOĞLU BALİ, Mesture KAYHAN, Zeynep Sonay POLAT 06.11.2004 tarihli bilimsel makalesi 

Özet: Bu çalışmanın amacı, okul öncesi anabilim dalında okumakta olan öğretmen adaylarının matematik hakkındaki inançlarını belirlemektir.

Ankara'nın dört büyük üniversitesinin okul öncesi eğitimi anabilim dalında okuyan 3. ve 4. sınıf öğrencileri çalışma grubunu oluşturmaktadır.

Veri toplama amacı ile "matematik hakkındaki inançlar anketi" (MİA) (Aksu, M., Engin, D.C., Sümer, H.Z., 2002) uygulanmıştır. Geliştirilmiş olan bu anket, "matematiğin doğası ile ilgili inançlar", "matematik öğrenme süreci hakkındaki inançlar" ve "matematiğin kullanımı hakkındaki inançlar" boyutları altında 20 maddeden oluşmaktadır. Anketten alınan sonuçlara göre öğrencilerin en çok MİA nın "matematiğin kullanımı hakkındaki  inançlar"  alt boyutu maddelerinde odaklandıkları görülmüştür. Buna karşın birinci ve üçüncü boyutları olan matematiğin öğrenme süreci ve doğası hakkındaki inançlar alt boyutlarından daha düşük puanlar almışlardır.

 

GİRİŞ

Okul öncesi, çocukların matematik becerilerinin sistemli bir şekilde kazandırılmaya başlandığı dönemdir. Bu dönemde çocuklar matematiği oyunlarla öğrenirler. Onlar için eğlendirici olan matematik zamanla matematik korkusuna dönüşebilir. Çocukların ilk karşılaştıkları okul öncesi öğretmenlerin inançları bu korkunun giderilmesinde veya pekiştirilmesinde önemli bir rol oynar (Carter ve Norwood, 1997).

Okul öncesi dönemde matematik öğretiminin daha etkili olabilmesi için öğretmen adaylarının bu konuda yeterli donanıma sahip olması gereklidir. Bu dönemde öğretmen adaylarının matematiğe karşı inançları matematik öğretimini etkiler. Matematiğin doğasını keşfetmiş ve öğretimi konusunda çeşitli yöntemler uygulayabilen öğretmen adaylarının o dönemdeki çocuklara matematiğin temel kavramlarını öğretmesi ve matematiği sevdirmesi daha kolay olacaktır. Bu nedenle, okul öncesi öğretmen adaylarının matematik ile ilgili inançlarının bilinmesi önem taşımaktadır.

İnanç kavramı üzerinde uzlaşılmış bir tanım olmamasına rağmen, Sigel inancı deneyimlerin oluşturduğu zihinsel yapılar olarak tanımlar ki bunlar     davranışlara yön verir(Sigel, 1985). Matematiksel inancı ise Ernest "bireylerin kavramları, ideolojileri, değerleri, hayat ve matematik hakkındaki felsefeleridir" şeklinde tanımlamıştır(Ernest, 1989).

YÖNTEM

Okul öncesi öğretmen adaylarına, Aksu, M. ; Demir,C. ; Sümer,Z. tarafından daha önceden geliştirilmiş olan dörtlü Likert tipindeki  "matematik hakkındaki inançlar anketi" (MİA)  uygulanmıştır. Okul öncesi öğretmen adaylarının MIA dan aldıkları puanlar büyükten küçüğe doğru sıralandığında en üst ve en altta kalan 3'er öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır.

MİA 3 boyuttan oluşmaktadır.

 Matematik öğrenme süreci hakkındaki inançlar matematikte başarılı olabilmek için neyin gerekli olduğu ve kimin matematikte daha başarılı olduğu, matematiğin nasıl öğrenileceği ile ilgilidir. Matematiğin kullanımı hakkındaki inançlar matematiğin kullanımı ve önemiyle ilgilidir. Matematiğin doğası hakkındaki inançlar ise matematiğin özellikleri ile ilgili maddeleri içerir.

Bu çalışmanın araştırma problemi;

1) Okul öncesi öğretmen adaylarının matematik hakkındaki inançları nasıldır? ,

2) İnançları yüksek ve düşük olan öğretmen adayları matematik hakkındaki  inançlarını nasıl açıklamaktadır

olarak belirlenmiştir.

Çalışmanın araştırma grubunu, Ankara'nın 4 büyük üniversitesinin  okul öncesi öğretmenliği ana bilim dalı 3. ve 4 sınıfında okumakta olan toplam 180 öğrenci oluşturmaktadır.

BULGULAR

Bu çalışmadan elde edilen bulgular MİA alt boyutlarına ait ortalama  ve standart sapmalar ile görüşme sorularından elde verilerle birlikte aşağıda irdelenmiştir.

Matematiğin öğrenme süreci hakkındaki inançlar alt boyutu maddelerinin ortalama ve standart sapmaları tablo 1 de verilmiştir. Bu tabloya göre "matematikte başarılı olmak için doğru cevabı bulmak önemlidir" ile "matematikte başarılı olmak için problemleri çabuk ve doğru olarak çözmek gerekir" maddeleri ortalamaları  yüksek olan maddelerdir. Bu durum ülkemizdeki çoktan seçmeli sınav sistemine hazırlanan öğrencilerin edindikleri birikimlerin bir sonucu olarak görülebilir.

Tablo 1: Matematiğin öğrenme süreci hakkındaki inançlar alt boyutuna ilişkin ortalamalar ve standart sapmalar

MATEMATİĞİN ÖĞRENME SÜRECİ  HAKKINDAKİ İNANÇLAR

 
    

ORTALAMA
    

STANDART SAPMA

Matematikte başarılı olmak için doğru cevabı bulmak önemlidir.
    

2,60
    

0,966

Matematikte başarılı olmak için problemleri çabuk ve doğru olarak çözmek gerekir.
    

2,42
    

0,911

Matematikte başarılı olmak için ezberinin iyi olması gerekir.
    

1,56
    

0,766

 
    

 
    

 

Matematik dersinde sadece sınavda çıkacak konuları bilmek gerekir.
    

1,24
    

0,573

Matematik sadece dahilerin işidir.
    

1,14
    

0,517

    I. alt boyutta ortalamalara göre sıralama yapıldığında 3. yüksek ortalama "Matematikte başarılı olmak için ezberin iyi olması gerekir" maddesine aittir. Buna paralel olarak sorulan " matematikte ezberin yeri var mıdır?" görüşme sorusuna alt ve üst dilimdeki öğretmen adayları farklı cevaplar vermişlerdir.

Üst dilimdeki öğretmen adayları matematikte kesinlikle ezberin olmaması görüşüne sahiptirler.  Bu üst dilimdeki öğretmen adaylarının verdiği yanıtlardan biri şu şekildedir:

" Okul öncesinde zaten biz yaparak, yaşayarak öğrenme temeli üzerinde duruyoruz. Çocuklara somut şeylerle öğretme gayesi güdülmeli. Yani ezberden yana değilim. Her şeyi somut olarak, materyal kullanarak yapmak gerekir."

Alt dilimdeki öğretmen adayları belli ölçüde ezberin gerekli olduğu görüşüne sahiplerdir. Bu görüşe sahip öğretmen adaylarından birinin verdiği yanıt:

" Matematiğin belli bir kısmında ezberin olması gerekiyor. Yani soyut kısmında ezberin olması gerekiyor diye düşünüyorum. Çünkü matematik biraz da soyut içerisinde teoremlerin, örüntülerin olduğu bir alan olduğu için ezber az da olsa olmalı." şeklindedir.

Okul öncesi öğretmen adayları "matematik dahilerin işidir" görüşüne katılmamışlardır. Bu da herkesin matematikte başarılı olabileceği düşüncesini göstermektedir. Bu sonuç, görüşme sorularından biri olan "matematiği öğrenmenin bir yetenek işimi olduğunu düşünüyorsunuz?" sorusuna verilen cevaplarla paralellik göstermiştir. Yüksek ve düşük dilimlerdeki öğretmen adayları için matematiği herkesin öğrenebileceği düşüncesi ortak kanıdır. Bunlardan örnek vermek gerekirse:

" Herkeste doğuştan bir öğrenme yeteneği vardır. Matematiği öğrenmek özel bir yetenek gerektirmez. Sen yeteneksizsin matematiği öğrenemezsin diyerek o kişiden çekinmemek gerekir. Mutlaka her insanda bir öğrenme kapasitesi olduğu için ulaşılabilir. Matematik konusunda diğer konularda olduğu gibi ulaşılabilir".

Matematiğin kullanımı hakkındaki inançlarla ilgili maddelere bakıldığında öğrencilerin çoğunluğu matematiğin kullanımı ile ilgili maddelerin neredeyse hepsine katılmışlardır.

Tablo2: Matematiğin Kullanımı Hakkındaki İnançlar alt boyutuna ilişkin ortalamalar ve standart sapmalar
MATEMATİĞİN  KULLANIMI HAKKINDAKİ  İNANÇLAR
    

ORTALAMA

 
    

STANDART SAPMA

Matematik pratik zekayı artırır.
    

3,49
    

0,630

Matematik zihin jimnastiğidir.
    

3,45
    

0,712

Matematik evrensel bir dildir.
    

3,31
    

0,811

 
    

 
    

 

Matematik her derste kullanılır.
    

2,96
    

0,888

Matematik diğer derslerde başarılı olmak için gereklidir.
    

2,40
    

0,860

Bu alt boyutta ortalamaları en yüksek olan madde "matematik pratik zekayı artırır" maddesidir. En düşük madde ise "matematik diğer derslerde başarılı olmak için gereklidir" maddesidir. Okul öncesi öğretmen adaylarının lisans düzeyinde temel matematik dersi almamış olmaları matematiği diğer derslerle ilişkilendirememelerinin bir nedeni olabilir.

Bu alt boyutla ilintili olarak görüşme sorularında sorulan "Matematik günlük hayata  indirgenebilir mi?"sorusuna verilen cevaplar, yüksek ve düşük dilimdeki öğretmen adaylarının matematiği günlük hayatla ilişkilendirebildikleri konusunda farklılıklar göstermiştir. Üst dilimdeki öğretmen adayları matematiğin günlük yaşam içine yayılmış unsurlarını fark edebilmektedirler. Bu üst dilimdeki öğretmen adaylarının yanıtlarından biri şu şekildedir:

"Evet, kesinlikle. Matematiğin bir parçası olan sayılar, grafikler. Hepsi hayatın içerisinde olan şeyler. Tanımlarını bile yaparken bir insan hakkında uzun boylu, kısa boylu deriz. Bunu da matematikle ilişkilendirebiliriz. Uzun ya da kısa derken matematiksel rakamlardan yararlanıyorum."

            Alt dilimdeki öğretmen adayları, matematiğin belli ölçüde günlük hayatla ilişkilendirebildikleri görüşüne sahiplerdir. Bu dilimdeki öğretmen adaylarından birisi soruya şu şekilde yanıt vermiştir:

"İndirgenebilir, ama matematiğin tümü değil. Yani ¼ kadarıyla mesela hesap, kitap işlerinde, orantı, yüzde hesaplamalarında. Ben türev, integrali indirgeyemem. Hesaplar, dört işlem; bunlar yapılabilir."

Matematiğin doğası ile ilgili inançlar" alt boyutunda "matematik sayılardır" görüşü en az katıldıkları görüş olmuştur.

Tablo3: Matematiğin doğası hakkındaki inançlar alt boyutuna ilişkin ortalamalar ve standart sapmalar

MATEMATİĞİN DOĞASI HAKKINDAKİ İNANÇLAR
    

ORTALAMA
    

 

 

STANDART

 SAPMA

Matematik demek problem çözmek demektir.
    

2,21
    

0,950

Matematik demek işlem yapmak demektir.
    

2,06
    

0,858

Matematik sayılardır.
    

1,87
    

0,810

Bu sonuç, görüşme sorularından "matematik nedir?" sorusuna verilen cevaplarla paralellik göstermektedir. Hem yüksek ve hem de düşük dilimdeki öğretmen adayları matematiği sadece sayılardan ibaret olmadığını düşünmektedirler. Öğretmen adaylarından birinden alınan yanıt,

" Matematik aslında günlük yaşantımızın içerisinde olan sadece sayılarla sınırlı olmayan bir alandır diye düşünüyorum. Aslında yaşamımızı matematik çok kolaylaştırıyor. İşte sabah kalkma saatimizi planlıyoruz. Mesela ben buraya ne kadar sürede geleceğimi planlıyorum. Bunların hepsinin içinde matematik var. O yüzden matematik hayatın her alanında var." şeklindedir.

SONUÇLAR VE ÖNERİLER

Bu araştırmanın önemli sonuçlarından biri öğretmen adaylarının matematiği günlük hayatla kullanabileceği inancına sahip olduklarının ortaya çıkmasıdır. Öğretmenlerin inançları onların nasıl öğreteceği hakkında ipuçları vereceğinden matematiğin günlük hayatta kullanılabileceği inancı matematiği öğretirken çocukların yaşamlarındaki matematiği algılamalarına yardımcı olacaktır.

            MIA dan aldıkları puanlara bakıldığında genel olarak okul öncesi öğretmen adaylarının matematiğe karşı inançlarının çok yüksek olmadığı görülmektedir. En düşük puanlar ise "matematiğin öğrenme süreci hakkındaki" maddelerde karşımıza çıkmıştır. Bunun nedeni adayların, kendi öğrenim süreçlerindeki öğretmen merkezli geleneksel eğitim olabilir. Bu konu, yapılacak yeni araştırmalarla desteklenmeli ve tartışılmalıdır.

Okul öncesi öğretmen adaylarının matematik hakkındaki inançları onların öğretme stratejilerine yön vereceğinden, matematiğin doğası, matematiğin öğrenimi ve matematiğin kullanımı ile ilgili inançlarının tartışılması gerekmektedir. Bu da kendi inançlarının farkındalığına yardımcı olacaktır.
KAYNAKLAR

[1]  Aksu, M., Engin, D.C., Sümer, H.Z., (2002). Öğrencilerin matematik hakkındaki inançları: Betimsel bir çalışma, Eğitim ve Bilim 27 (123):72-77

[2] Carter, G. , Norwood. K. S. (1997). The relationship between teachers and student beliefs about mathematics, School Science and Mathematics, 97(2), 62-67

[3] Ernest, P. (1989). The knowkedge, beliefs and attitudes of the mathematics teacher:A model, Journal of Education for Teaching, 15, 13-34

Sigel, I.E. (1985). A Conseptual Analysis of Beliefs. In I. E. Sigel (Ed.), Parental belief systems: The psychological consequences for children. Hillsdale, NJ:Erlbaum

Kaynak: Matder  

<Önceki   Sonraki>
MATEMATİKÇİ PULU
HİPERBOLİK UZAY
FOTO MATEMATİK
C.Sequin Galeri
MATEMATİK AFİŞİ
G.W.Hart galeri
KARİKATÜR
M.C.Escher galeri
MATEMATİK KİTABI
MATEMATİK FİLMİ