gg arrow Geometri makaleleri arrow Öklid'i (ve kitabını) nasıl bilirdiniz
Öklid'i (ve kitabını) nasıl bilirdiniz Yazdır E-Posta
İçerik İndeksi
Öklid'i (ve kitabını) nasıl bilirdiniz
Kitabının zamanımıza gelmesi ve diger kitapları
Aksiyom, postula, teoremi bulmuş
Yunan matematiğinde standart
Takipcisi Clavius
Oklid dışı geometri kuruldu

Euclid’in “Elemanlar”ının Euclid zamanından beri hayatta kalması gerçekten muhteşem bir hikayedir. Bizim Euclid’in eserlerine ulaşmamız altı parça halinde ve resim ve şekilleri olan yazıların 1906/1908 yılları arasında Elephantine adasında bulunmasıyla olmuştur.

Bu yazılar eskidir, Plato’nun ölümünden 100 yıl kadar önce. Elemanların ikinci parçası ise M.Ö 75-125 yılları arasında ortaya çıkmıştır. Binden fazla baskı yapan “Elemanlar”  ilk baskısı olan 1482 yılından beri devam etmektedir. Bu eserlerin baskılarının bazı yazınsal değişikliklere uğradığı tartışılır. Geometrik sebeplerin, teoremlerin ve metotların 19. yüzyıla kadar kullanılan birincil kaynağı olmuştur. Bazen “Elemanların” batı dünyasında en çok çevirisi yapılan ve basılan kitap olduğu söylenir. Euclid’in bunun dışında günümüze kalan kitapları da vardır.

Bunların da çevirileri yapılmaktadır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:

  • Data adlı kitabında şekillerin özelliklerine bakılmış ve tümdengelim yöntemiyle diğer özellikleri bulunmuştur. Bölme kısmında ise bir şekli istenilen oranda ikiye bölme anlatılmıştır.
  • Optik ise eski Yunanda ilk defa perspektif alanında yapılan çalışmadır.
  • Phaenomena ise matematiksel astronomiye giriş alanında yazılmış bir kitaptır. Bu kitapta yıldızların çeşitli zamanlardaki pozisyonlarından bahsedilmektedir. Ayrıca yıldızların doğuş ve batış zamanları da belirtilmiştir.

Euclid’in şu kitapları ise tamamen kayıptır.:

  • Yüzey locisi(2 kitap),
  • Porisms (3 kitap, 171 teorem ve 38 lemma),
  • konikler (4 kitap),
  • müziğin elemanları.

 

Elemanlara sonradan iki kitap daha eklenmiştir ve bunları Öklid’in yazmadığı tahmin edilmektedir.

  • XIV. kitapta bir küre içine çizilen düzgün üç boyutluların mukayesesi yapılmıştır ve bu kitabın Hypsicles (M.Ö. 2. yüzyılın ikinci yarısı) tarafından Apollonius'dan etkilenerek yazıldığı sanılmaktadır.
  • XV. kitapta ise düzgün üç boyutluların birbiri içine nasıl çizileceği ve açı ve kenar hesaplarının nasıl yapılacağı incelenmiştir. Bu kitabın Miletli Isidore (532) tarafından yazıldığı düşünülmektedir.



<Önceki
MATEMATİKÇİ PULU
HİPERBOLİK UZAY
FOTO MATEMATİK
C.Sequin Galeri
MATEMATİK AFİŞİ
G.W.Hart galeri
KARİKATÜR
M.C.Escher galeri
MATEMATİK KİTABI
MATEMATİK FİLMİ