Matematik Haberleri Arşivi arrow Matematik haberleri arrow Matematik herkese lâzımdır Akşam 2007
Matematik herkese lâzımdır Akşam 2007 Yazdır E-Posta

Okullarda matematik ya da geometrinin ne gereği var, 4 işlem öğrensin yeter (para saymak için) diyenlerdenseniz bu paragrafı sevmeyeceksiniz. İleride lazım olmayacak konulara kafa yorulmaması gereği, okullar ve eğitim sistemi hakkındaki her tartışmada en az bir kere gündeme gelir. "İleride nasıl olsa Hıristiyan olacak, şimdiden Müslümanlık öğrenmesin" dercesine bir hafızlama mantığını taşıyan bu görünüşte liberal itiraz, matematiğin (ya da öğrenilen her şeyin) bir işe yaraması gerektiğini varsayıyor. 

Bu hiperrasyonel bakış açısı (hiperrasyonel ne demek? www.yankiyazgan.com da eski yazılara bkz) hayatın tadını tuzunu kaçırmakla kalmıyor; matematiğin üniversite giriş sınavında iyi puan tutturmak dışında bir işe yaradığını da gözden kaçırıyor.

Matematiğin en keyifli konularından birisi belirsizlikleri anlamamıza yardımcı olan olasılık hesaplarıdır. Tehlikenin, riskin nereden geldiğini kestirmeye yarayan bu hesapları doğru yapsak, yapsalar, ABD'nin toplumun sağlığını korumak, ölümleri azaltmak, yaşamı uzatmak için önceliği sadece terör olur muydu? Ne dediğimin tam anlaşılmadığının farkındayım. Önce 2001'de ABD'deki ölüm sebeplerinden birkaçını bir sayayım:

Kalp hastalıkları, 700,000 kişi. Kanser, 400,000 kişi, trafik kazaları 50,000 kişi, intiharlar 30,000 kişiler, cinayetler 17,000 kişi... ve terör: 2,900 kişi (ikiz kulelerdeki ölümler neredeyse hepsi)

Hal böyle olunca, en çok ölüme sebep olan sorunlardan uğraşmaya başlasalar daha rasyonel olmaz mı? Tanımı kendinden menkul bir terörle mücadeleye ağırlık verirken hayata öncelik verdiklerini söyleyenleri duyunca, söylenenleri anlamakta zorlanıyorum.

Hayata öncelik vermek, insan hayatını uzatmak, ölümleri azaltmak, cinayetleri, intiharları ve kazalardan, kalp hastalıklarından, kanserden ölümleri azaltmak, hayatın kalitesini yükseltmek dışında anlamlar taşıyorsa, o başka. O zaman öyle desenize. İnsanların hayatta kalma mücadelesinin önüne insan öldürmenin nasıl geçirildiğini anlamak için "top secret" bir hesap kitap var. Gençlerden "matematik dersine bedenci mi girdi?" diye bir söz duymuştum, herhalde bu durum için söylendi. Bu lafı söyleyen matematikten "pekiyi", bedenden "zar zor geçer" notu almış birisiydi, bencileyin.

Hesap kitap işlerine piyasada reklamverenlerin reklam verecekleri yeri nasıl seçtiklerine ilişkin örneklerle devam edeceğim. Köşemin sınırları bu kadar.



Geçmiş güzeldir

Okan Bayülgen, iki üç yıl önce bir programında konuk olarak sıkıntıdan çatlamış olmama rağmen, söylediklerini dinlemekten hoşlandığım bir "televizyon adamı" (bu yeterli bir tanım değildir herhalde, ama kendisi öyle dedi). Bu yazıyı yazarken yan göz attığım ekranda, kendisinin (Gece Kuşu gibi) eski programlarını özleyenlere, "programı değil, o günleri, o günlerdeki halinizi özlüyorsunuz," diyor. Doğru. Geçmişten hatırladıklarımız bugün bize o gün gözüktükleri gibi gözükmezler. Genellikle güzel dönemleri hatırlarız; hatta tatsız dönemlerden hatırladıklarımızdan bile araya sıkışmış tatlı anlar öne çıkar. Zorunlu, bazen isteksizce yaşanan dönemlere, askerlik (yatılı okul, doktorların mecburi hizmeti, hatta cezaevi gibi) bu anlamda bir örnek oluşturabilir: Ahlaya vahlaya gidilen, oflaya poflaya yapılan, kötü ya da tatsız yanları bile ballandıra ballandıra anlatılan.... Hatta başka bir mevzuya yer bırakmayacak denli keyifli (yanlarıyla) hatırlanan. Herhalde bu da Shakespeare'in bir sözü olsa gerek, "komedi bir zamanlar trajik olandır". Katıldım gitti. Gülebilmek için bekleyebilmek gerek.

09.04.2007

Kaynak: Akşam  

<Önceki   Sonraki>
MATEMATİKÇİ PULU
HİPERBOLİK UZAY
FOTO MATEMATİK
C.Sequin Galeri
MATEMATİK AFİŞİ
G.W.Hart galeri
KARİKATÜR
M.C.Escher galeri
MATEMATİK KİTABI
MATEMATİK FİLMİ