Matematik Haberleri Arşivi arrow Matematik haberleri arrow On boyutlu evren ve tevazu Radikal 2002
On boyutlu evren ve tevazu Radikal 2002 Yazdır E-Posta

Hemen her gün aynı şeyleri okumaktan sıkılmıyor musunuz? Ecevit ayrılacak mı, MHP'nin Avrupa'ya direnci kırılacak mı, enflasyon düşecek, borsa yükselecek mi, AB bize görüşmeye başlama tarihi verecek mi, futbolda tarihe altın harflerle geçtik, futbolcularımızın en gizli duyguları...
Kendimize kurduğumuz yapay bir evren var, içinde debelenip duruyoruz.
Oysa kafamızı kaldırıp gökyüzüne baksak, bambaşka bir evren var orada. 

....Hawking'e göre bütün bunlara beşinci bir boyut eklenebilir. Bu beşinci boyut neye yarar acaba?
İnsanları yönetenlerden kaç tanesi bu konuda kafa yormuştur dersiniz? Bu konuda kafa yormuş olsalardı, olaylara ve insanlara bakışlarında daha filozofça davranmazlar mıydı?


TÜBİTAK'ın popüler bilim kitapları dizisinden yeni bir kitap duruyor önümde: 'Sonsuzluğuun Kıyıları'. Astrofizikçi Adrian Berry'nin derlenmiş yazıları yayımlanmış.


Berry, evrenin yaratıldığı 'büyük patlamadan' önce de zamanın var olduğu kanısında. Çünkü bizim evrenimizin dışında, 'çoğulevrenler' vardır diyor. Sabun köpüğü kabarcıkları gibi birbirine bitişik sonsuz sayıda evrenden söz ediliyor.
Büyük patlama sırasındaki sıcaklık, patlayan bir hidrojen bombasının merkezindeki sıcaklıktan trilyon kere daha fazlaydı.

"Büyük Patlama'dan birkaç salise sonra bugün bildiğimiz dört boyut (uzunluk, genişlik, yükseklik ve zaman) yerine on boyut olduğu öne sürülmektedir. Diğer altı boyut hâlâ mevcuttur. Ama fizikçi Gary Taubes'e göre, 'Asla açmamış gül goncaları gibi büzülü halde kalmışlardır, ölçülemeyecek kadar küçük şeylerin geometrisinde kilitlenmişlerdir."
Fizikçiler 'ölçülemeyecek kadar küçük' dediklerinde hiç de şaka etmiyorlar. Yeni gelişen 'atomaltı' alandan söz ediyorlar.

Bu bilim adamlarının ilgi alanı atomların yapısı bile değil, onlar 'süpersicimlerle' yani bir atom bir gezegenin yanında ne kadar kalıyorsa, bir atomun yanında o kadar kalan cisimlerle uğraşıyorlar."

TÜBİTAK'ın diğer bir yayını, Celal Şengör'ün yazdığı 'Hasan Âli Yücel ve Türk Aydınlanması' adlı kitap. Okuyunca görüyorsunuz ki, Yücel ciddi bilimsel konularla yakından ilgilenmiş ve kafa yormuş.

Çok okumuş ve düşünmüş, 'Red Kit' okumakla övünen siyasetçilerimizden farklı bir yeri var.
Belli ki evrenin boyutları bizim algılayabildiğimizden çok fazla. Üç müdür, dört müdür, beş midir, on mudur, tartışılıyor. Fizikten anlamayan insanlar olarak bu tartışmaya katılmamız olanaksız. Ama bu kıssadan şöyle bir hisse çıkmaz mı: Henüz boyutlarını bile tam olarak algılayamadığımız bir evrende, düşüncelerimizin ve inançlarımızın iğvasına kapılarak dünyayı birbirimize dar etmek ne kadar doğrudur acaba?

Şu ana kadar bilgilerimiz bizi hoşgörülü yapamadı. Bari cahilliğimizden yararlanarak hoşgörülü olmayı denesek nasıl olur?

04.07.2002

Kaynak: Radikal  

<Önceki   Sonraki>
MATEMATİKÇİ PULU
HİPERBOLİK UZAY
FOTO MATEMATİK
C.Sequin Galeri
MATEMATİK AFİŞİ
G.W.Hart galeri
KARİKATÜR
M.C.Escher galeri
MATEMATİK KİTABI
MATEMATİK FİLMİ