Matematik Haberleri Arşivi arrow Matematik haberleri arrow Yüksek zekalıları bekleyen tehlike Radikal 2001
Yüksek zekalıları bekleyen tehlike Radikal 2001 Yazdır E-Posta

Bu köşede 'Matematik ve delilik' başlıklı bir yazı yayımlanmıştı. 'Oyun teorisi'ne yaptığı büyük katkılarla Nobel Ekonomi Ödülü kazanan büyük matematikçi John Forbes Nash Jr.'ün hayat hikâyesini anlatırken kullanmıştım bu başlığı. 

O yazı üstüne bir okurum, yüksek zekâ katsayısına (IQ) sahip insanlar tarafından oluşturulmuş olan derneklerden birinin
(The Prometheus Society) dergisinde (Gift of Fire) Mart 1995'te çıkmış olan bir yazıyı gönderdi.
Kendisi de o yüksek zekâ derneğinin üyesi olan Grady M. Towers tarafından yazılan
'Dıştakiler' (The Outsiders) başlıklı yazı, zaten tanımı olmayan delilik kavramıyla ilgili değil. Daha çok yüksek zekâlı harika çocukları bekleyen tehlikelerle ve bu konuda yapılmış araştırmalarla ilgili.
* * *
Adı William James Sidis. Zekâ katsayısı 250 ile 300 arasında tahmin ediliyor. Daha 18 aylıkken The New York Times'ı okuyabiliyordu.
İki yaşındayken kendi kendine Latince öğrendi. Üç yaşında Yunancayı da biliyordu. Yetişkin olduğunda 40'tan fazla dil ve diyalekti konuşabiliyordu.


11 yaşında Harvard'a girmeye hak kazandı. Daha birinci sınıf öğrencisiyken Harvard Matematik Kulübü'nde dört boyutlu nesnelerle ilgili konferans verdi. 16 yaşında akademik eğitimini tamamladı ve tarihte gelmiş geçmiş en genç profesör oldu. Ünlü matematikçi ve fizikçi Subrahmanyan Chandrasekhar'dan 20 yıl önce kara deliklerin mümkün olduğunu gösterdi.


Gelmiş geçmiş bütün harika çocuklar arasında muhtemelen en yüksek zekâya ve kapasiteye
sahip olan oydu. Ama elde ettikten çok kısa bir süre sonra profesörlüğü bıraktı ve geri kalan hayatında bir işten ötekine girip çıktı.


Harika çocuk olarak öyle acılar çekmişti ki, hayatının geri kalanında aynı şeyleri yaşamamak için çok kararlı davrandı. Yeteneğini reddetti, matematik hakkında düşünmeyi reddetti, çocukken zekâsını göstermesi için yaptığı her şeyi yapmayı reddetti.


Bütün Zekâsını tramvay tarifelerine adadı, yaşadığı şehir olan Boston'un tarihini araştırdı. Normal bir insan olabilmek için üstün çaba sarf etti ama tümüyle başarılı da olamadı. 46 yaşında öldüğünde, hayatında seks yapmamıştı. Yaz ya da kış olsun, sürekli yelek giyiyordu. Düzenli olarak yıkanmayı öğrenemedi.
Ünlü yazar Aldous Huxley'in bir zamanlar Sir Isaac Newton için söyledikleri, kolayca onun içinde söylenmiş kabul edilebilirdi aslında:


"Newton'ın üstün bir zekâ olarak ödemesi gereken bedel, dostluğu, sevgiyi, babalığı becerememesiydi. İnsan olarak büyük bir başarısızlıktı, bir canavar olaraksa süperdi."
* * *
Türkiye 65 milyon nüfuslu dev bir ülke.


İstatistik kanunları, Türkiye'den de, dünya çapında çok sayıda yeteneğin çıkması gerektiğini söylüyor. Etrafımızda, futbolda, müzikte, resimde, matematikte, atletizmde, fizikte doğuştan gelen üstün yeteneklere sahip, çok sayıda harika çocuğun olması gerek.


Aslında gerçek şu ki, olması gerek değil onlar varlar. Ama biz çoğunlukla onların farkına varamıyoruz, vardığımız zaman da onları ne yapacağımızı bilemiyoruz.


Bütün üstün yetenekli harika çocukların yukarıda öyküsünü anlattığım Sidis ile aynı kaderi paylaşması gerekmiyor.
Aramızda yaşadıklarından hiç kuşkumun olmadığı bu harika çocukların önce fark edilmeleri, sonra da olabilecek en uygun biçimde hayata hazırlanmaları gerekiyor.


İşte bu hazırlık olmadığı zaman yüksek zekâ çocuğu eziyor, bitiriyor ve bir canavar haline getirmese de insan olarak bir başarısızlık abidesi yapıyor onu.
Haftaya konuya devam edeceğim.

30.12.2001

Kaynak: Radikal  

<Önceki   Sonraki>
MATEMATİKÇİ PULU
HİPERBOLİK UZAY
FOTO MATEMATİK
C.Sequin Galeri
MATEMATİK AFİŞİ
G.W.Hart galeri
KARİKATÜR
M.C.Escher galeri
MATEMATİK KİTABI
MATEMATİK FİLMİ