DÜNYA ÜNİVERSİTELERİNİN

WEBOMETRİK SIRALAMASI

(Webometrics Ranking of World Universities)

Prof.Dr. Muammer Kaya, Eskişehir-Osmangazi Üniversitesi

Teknoloji Araştırma Merkezi (TEKAM) Müdürü

Email: ,  cep: 0 532 475 5061

Üniversite ve Araştırma Merkezlerinin Dünya çapında bilimsel performanslarının etkili değerlendirmeleri artık internet/sanal ortamda daha kolay, hızlı ulaşılan ve görünen elektronik dergilerdeki (Cybermetric) yayınlarından  Webometrik olarak ölçülmektedir.

Elektronik Sibermetrik web tabanlı atıf raporları artık bibliografik atıflara alternatif olmuştur. Gelişmekte olan ülkelerde bilim adamları ve araştırmacıların bilimsel bilgiye ulaşmada ve  onları paylaşmada elektronik dergiler, basılı dergilere göre çok ucuz, fazla sayıda kişi tarafından ziyaret edilen ve açık ulaşılabilirliği olan kaynaklardır. 

Webometrik sıralamalar kurumların eğitim kalite ve akademik prestijlerinden ziyade üniversite seçecek öğrencilere yol göstermek ve rehber olması amacıyla yapılmaktadır. Webometrik endeksler dünya çapında bilgiye açık erişimle web yayınları açısından kurum/ülkelere yardımcı olmaktadır.

Eğer kurum/ülke web performansında istenilenin çok altında ise kurum/ülke yetkilileri web politikalarını gözden geçirmeli, web tasarım hacim ve kalitesini artırma ve elektronik yayına önem vermeye yönelmelidirler. Uluslar arası tanınma ve prestij açısından webometrik endeksler çok önemlidir ve küresel çapta en kolay ulaşılabilen verilerdir.

Webometrik karşılaştırma analizleri ve webometrik sıralamalar Üniversite ve diğer araştırma ile ilgili kurumların web ortamında yayın yapmalarını özendirmek amacıyla yapılmaktadır. Üretilen web endeksleri bilimsel (scientometric) ve bibliografik (bibliometric) endekslerle mukayese yapmaya yardımcı olmaktadır. Web endeksleri bilimsel değerlendirmeler için yararlı olup web ortamında bilginin yayılmasındaki zayıflıkları belirlemede kullanılabilir. Webometrik değerlendirmelerde Webometrics Ranking of World Universities, Essential Science Indicators, Google Scholar, Academic Ranking of World Universities and Times Higher World University Rankings kaynakları kullanılmaktadır.

Webometric Ranking of World Universities karşılaştırma amaçlı kullanılır. Veri farklı amaçlı bileşenlere bölünmektedir. Veriler Kasım 2005 tarihine dayanır. Sıralama boyut (web sayfa sayısı), zengin dosyalar (pdf, doc, ps ve ppt formatlı dökümanlar) verimlilik tablolarında, dış bağlantılar görünürlük bölümünde ve küresel webometrik sıra etki tablolarında kullanılmaktadır.

Thomson Corporation Essential Science Indicators makaleler ve bunların aldıkları atıfları belirler. Veriler Ağustos 2005 içindir. Makale sıralamaları verimlilik ve atıflar görünürlük ve etki tablolarında kullanılır. Google Scholor birçok veri tabanına bağlanan bibligrafik ve webografik veri kayıtlarını tutar. Kurumların veri tabanlarına ne derece ulaştığını ve kullandığını belirler. Verimlilik tablolarında Kasım 2005 verileri kullanılmıştır. Popülarite (ziyaret eden sayısı) Alexa veri tabanından elde edilmektedir.

Etki değerlendirmelerinde Institute of Higher Education of the Shanghai Jiao Tong University'nin Dünya Üniversiteleri Akademik Sıralaması 2005 kullanılmıştır. Bu sıralama Dünyanın ilk 500 Üniversitesini belirlemiştir. The Times Ranking of World University Ranking 2005, sadece 200 kurumu sıralamış olup etki ölçümlerinde kullanılmıştır.