Matematik Haberleri Arşivi arrow Matematik haberleri arrow Da Vinci Şifresi: İkonografik Zeka Jimnastiği
Da Vinci Şifresi: İkonografik Zeka Jimnastiği Yazdır E-Posta

Da Vinci Şifresi’nin vasatın altında olan en birinci unsuru yönetmenin başarısızlığı. Belki bir adım önceye giderek, senaryonun ‘şişirme’ olduğunu da söylemek mümkün.

Film yüksek tavanlı, ayak seslerinin yankılanarak büyüyüp insanı ürperttiği ünlü Louvre Müzesi’nde açılır… Yaşlı bir adam (ki bunun müze müdürü olduğunu sonradan anlarız), kukuletalı biri tarafından kovalanır, kurşunlanır ve öldürülür. Aynı esnada Amerikalı ünlü bir simgebilimci olan profesör Robert Langdon (Tom Hanks) ezoterik bir konferans sonrası hayranlarına kitaplarını imzalamaktadır.


 

 Yılların polisi ve yakasında bir Katolik tarikat rozeti taşıyan (Çünkü ünlü şifre çözücü profesörün gözünden kaçmayacaktır bu ayrıntı!) Fache (Jean Reno) imza yerine gelir ve profesörü müzeye davet eder. Yardımına ihtiyaçları vardır. “Koskoca Fransa’da bu konuda uzman akademisyen mi kalmamış?” sorusuna cevabı ise o esnada olay yerine gelen kriptoloji uzmanı genç Sophie Neveu (Audrey Tautou) verir. Aslında polis bu cinayette ülkede misafir olan Prof. Langdon’dan şüphelenmektedir.

Akabinde biz henüz karakterleri tanımadan, kim neyin nesidir filan demeden zehir zemberek bir olaylar/düğümler zincirlemesinin içine itiliveririz. Filmin/romanın en karizmatik karakteri, şahane bir din fanatiği olan Silas (Paul Bettany) tarafından vurulan müze müdürü (Aslında genç bayan polis Neveu’nun dedesidir. Ya da kendisi öyle sanmaktadır!) polisi filan aramak yerine soyunur üzerine çizimler yapar, sağa sola cinayet ve sonuçlarıyla ilgili ipuçları bırakır. Peşin bir zanlı ve ona yardım/yataklık durumuna düşen Langdon/Neveu ikilisi bir yandan tarikat/polis sarmalından kaçmaya uğraşırken, diğer yandan habire şifre çözer. Hazreti İsa’nın çarmıha gerilişinden sonra başlayan Medcelli Meryem (Maria Magdalena) hakkında Hıristiyan -özellikle Katolik- dünyasının dilinden düşürmediği ‘Kutsal Kase’ efsanesine doğru zihinsel ve fiziksel bir yolculuk yaşar kahramanlarımız. Bundan sonrasını anlatıp filmi izlemeyenlerin ağzının tadını kaçırmayayım.

The Da Vinci Code-Da Vinci Şifresi malum olduğu üzere Dan Brown’un popüler kitabının adı. Brown tam üç yıl boyunca kitabının geçtiği mekânları gezmiş, notlar almış, resimler çizmiş, fotoğraflar çekmiş. Sonra her halının altına bir şifre koyarak okuruna çok derinliği olmayan bir zekâ jimnastiği temrini sunmuştu kitapta. Şüphesiz dünya genelinde 40 milyon adet satışı bulan kitabın Hollywood tarafından filme alınması gerekiyordu. Bunu da ünlü ‘Akıl Oyunları’ filmine imza atan Ron Howard yapmış.

Kişisel deneyimim şöyle bir Hollywood mantığı keşfettirdi bana. ‘Best Seller-Çok Satan’ bir film çekilecekse matematiksel olarak alt alta yazılması gereken şeyler var. Oscar’a aday olmuş ya da ödülü almış deneyimli bir yönetmen bulunacak. En az üç adet deneyimli ve popüler oyuncunun adı jeneriğe mutlaka girecek. Müzik önemli, zira film ile kitap arasındaki farkı gösteren en önemli etkenlerden biri. Bu nedenle çok usta ve tercihen önceden Oscar almış bir müzisyen tercih edilecek. Bunlar popüler bir kitabı filme çekmenin minimum gereksinimleri ki Da Vinci’nin Şifresi’nde mevcut. Yönetmen Howard’a ek olarak ünlü oyuncular var mesela: Tom Hanks, Audrey Tautou, Jean Reno, Ian McKellen, Alfred Molina ve girdiği her sahnede partnerlerinden rol çalan fanatik mürit Silas rolüyle Paul Bettany. Müzikler ise Gladiator filminden hatırlayacağınız Hans Zimmer’e ait.

İşin özüne bakıldığında bütün kâinat bir sır, keşfedilmeyi bekleyen bir mesaj tabanıdır. Ve belki de kıyamet bütün bunların keşfi, yani deşifre edilecek sırrın kalmamasından sonra kopacaktır, bilemiyorum! İnsanlık tarihi ise bu sırları çözmenin tarihidir bir çeşit…

Filmi beraber izlediğimiz Aksiyon Dergisi’nin spor editörü Behram Kılıç mesela, yaşamı spor formunda kurguladığı için şöyle bir eleştiride bulundu: “Bu, çok iyi bir film değil. Çünkü yönetmen varlığını hissettiriyor. (Gerçekten de daha ilk sekansta müze müdürünün koştuğu esnada, arkasından ‘hadi koş’ diye el işareti yapan yönetmeni hissediyoruz) Oysa iyi yönetmen iyi hakem gibidir, varlığını hissettirmemeli…’ Ve filmi ‘Çok yorucu’ buldu Behram…

Da Vinci Şifresi’nin vasatın altında olan unsurlarından en birincisi yönetmenin başarısızlığı. Belki bir adım önceye giderek, senaryonun ‘şişirme’ olduğunu söylemek mümkün. Senaristler ünlü ve bilinen bir kitaba teslim olmuş ve ne kadar diyalog varsa aynen copy/paste etmişler. Bize de upuzun replikleri dinlerken beyin titremesi yaşamak kalmış tabii. Oyuncular da Ian McKellen ve (biraz karikatür de olsa) tetikçi Silas dışında vasatı aşamıyor. Zimmer müziğe elinden geldiğince yüklenmiş. Çivi gibi kursağımıza takılan film, biraz da onun ittirmesiyle ilerler gibi oluyor. Ama bütün bunları aşan bir zaafı var Da Vinci Şifresi’nin: Karakterlerin derinliğini romanda bırakmış. Gel-gitler ile kriptolog Neveu ve katil Silas’ın geçmişine götürürken, esas oğlan Langdon’un neyin nesi olduğunu bize anlatma ihtiyacı duymuyor. Kimdir, nedir, arayanı, soranı, karısı, çocuğu, -ve hatta- ülkesi var mıdır, bilemiyoruz. Bütün bu eksikliklere bir de haddinden fazla kavram ve mekân kargaşası eklenince içinden çıkılması zor bir filmi alıp boğuyor bizi. Son Akşam Yemeği ve Mona Lisa tabloları başta olmak üzere Sion Tarikatı, Kayalıklar Bakiresi, Tapınak Şövalyeleri ve onlarca mabed/katedral arasında gezinip duruyoruz.

Ünlü yönetmen Hitchcoock, Truffaut’ya bir kitaptan filme uyarlama yaparken izlediği yöntemi şöyle açıklıyor: ‘Kitap ayrıdır, film ayrı… Çekeceğim kitabı alır şöyle bir okur ve kenara bırakırım. Alacağımı almışımdır…’ Belki de böyle yapması gerekiyordu Ron Howard… O zaman bizi yormayan, çiğ olmayan ve uzunluğuyla sıkmayan bir film çıkardı karşımıza. Bütün bunlara rağmen komplo teorilerine meraklı milletimizi ortalama olarak tatmin edecek bir film olduğunu da ekleyelim.

DA VINCI ŞİFRESİ
Yönetmen: Ron Howard
Senaryo: Akiva Goldsman
Görüntü Yönetmeni: Salvatore Totino
Oyuncular: Tom Hanks, Audrey Tautou, Jean Reno, Alfred Molina, Ian McKellen

M.Nedim Hazar

22.05.2006 

<Önceki   Sonraki>
MATEMATİKÇİ PULU
HİPERBOLİK UZAY
FOTO MATEMATİK
C.Sequin Galeri
MATEMATİK AFİŞİ
G.W.Hart galeri
KARİKATÜR
M.C.Escher galeri
MATEMATİK KİTABI
MATEMATİK FİLMİ